آندوسکوپی قاعده جمجمه

جراحی قاعده جمجمه یا جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه، یک تکنیک است که با استفاده از منبع نور سرد، لنز و یک دوربین کوچک متصل به آن انجام می پذیرد.(مانند شکل)

جراحی قاعده جمجمه

جراحان مغز و اعصاب از طریق ورود به یک سوراخ طبیعی بر روی جمجمه و یا سوراخ ایجاد شده وارد حفره قاعده جمجمه می شوند. هم چنین اندوسکوپ از طریق منبع نور به مانیتور متصل می شود و جراحی طوری صورت میگیرد. که پزشک و تیم آن از طریق مانیتور محل جراحی را مشاهده می کنند که از طریق لنز تصویر حدود 100برابر بزرگتر با وضوح بهتر و دقیق تر می شود. جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه با کمترین میزان تهاجم همراه است. هدف آن این است که بدون آسیب به دیگر قسمت های مغز به پاتولوژی و تومور دسترسی پیدا کنند.

 

هدف از این پروسیجر (جراحی) چیست؟

جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه می تواند جهت برداشتن تومور، بیوپسی از توده، برداشتن فشار از روی اعصاب مغزی، برداشتن دیسک بین مهره ای و یا درمان هرگونه اختلال عصبی صورت گیرد.

 

روش های جراحی قاعده جمجمه

چگونه جراحی قاعده جمجمه صورت می گیرد؟

در اعمال جراحی اندوسکوپیک مغز یا جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه که کم تهاجمی است جهت دسترسی به تومور از سوراخ های طبیعی ورودی به جمجمه استفاده می کنند.گاه از سوراخ های بینی، سینوس های صورت و یا کنار گوش وارد حفره مغز می شوند تا کمترین آسیب به بافت مغز وارد شود. اندوسکوپ از طریق سوراخ ایجاد شده وارد می شود و تصویر توسط دوربین به مانیتور وصل می شود و محل تومور و یا قسمت پاتولوژیک با وضوح بالا دیده می شود و جراح و تیم آن با مشاهده مانیتور از جایگاه دسترسی به بافت مغز آگاه می شوند. البته که این نوع جراحی به وسایل ظریف و تخصصی احتیاج دارد.

Endoscopic Endo Nasal Approach (EEA) :روش جراحی قاعده جمجمه از طریق بینی

  • قاعده جمجمه قسمتی از جمجمه است که مغز را حمایت و به بخش های مختلف تقسیم می کند. عروق خونی و اعصاب مغزی از طریق سوراخ های موجود در آن به بافت مغز در این ناحیه می رسند.

چه جراحانی می توانند این اعمال جراحی را انجام دهند؟

در گذشته، جراح مغز و اعصاب تنها توانایی انجام این عمل جراحی را داشت ولی اکنون جهت جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه به جراح مغز و اعصاب و همکاری متخصص گوش و حلق و بینی احتیاج است. به بیان دیگر، قسمت هایی که در قاعده جمجمه وجود دارند بسیار حساس، حیاتی و مهم هستند و به همین اندازه دسترسی به آنها سخت است پس به یک تیم تخصصی احتیاج دارد.

دکتر محمد صمدیان جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات با تجربه چند دهه در این رشته با همکاری متخصصان گوش و حلق و بینی بسیاری از بیماران را با این روش جراحی کرده اند و با کمترین عوارض همراه بوده است.

جراحی قاعده جمجمه کنونی چگونه است؟

در چند دهه اخیر، تکنیک های جراحی جدید توسط دکتر صمدیان صورت گرفته است که جدیدترین و کم عارضه ترین آن ها ورود از طریق سوراخ بینی (EEA)  می باشد. اگرچه حتما در آینده روش های جدید تری به وجود خواهد آمد که تومورهایی که از طریق بینی قابلیت دسترسی ندارند از طریق راه های طبیعی ورود به مغز و جمجمه صورت پذیرد.

چه جراحانی می توانند جراحی قاعده جمجمه را انجام دهند؟

در گذشته جراحی قاعده جمجمه چگونه بوده است؟

روش های زیادی وجود دارد که بتوان به قاعده جمجمه دست یافت. در گذشته این کار از طریق باز کردن جمجمه و یا باز شدن استخوان های صورت بوده است. بدین صورت که یا یک برش جراحی بر روی پوست سر و برداشتن جمجمه و عضله زیر آن و در نهایت رسیدن به بافت مغز و کنار زدن آن جهت دسترسی به قاعده جمجمه صورت می گرفت. گاه مجبورا به انجام برش جراحی بر روی صورت و یا دهان و ورود از طریق سینوس های صورت بوده است که مراقبت پس از جراحی را سخت تر و موقعیت بیمار را پیچیده و دوره نقاهت را طولانی تر میکرده است. همچنین با خطر مننژیت و یا نشت مایع مغزی-نخاعی همراه بوده است.در بیشتر پاتولوژی های قاعده جمجمه دسترسی تنها از طریق بینی کافی نیست و گاه جهت برداشت کامل تومور یا همنشینی با عروق و اعصاب مغزی تیم جراحی مجبور است یکبار بیمار را از طریق بینی و یکبار از طریق جمجمه عمل کند زیرا با یک روش دسترسی محدود است ولی به این شکل به صورت 360 درجه دسترسی و موقعیت دید خواهند داشت.دکتر محمد صمدیان جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات و تیم جراحی ایشان با سابقه چندین ساله در این حوزه با اتخاذ تصمیم های حیاتی برای بیمارانشان، بهترین و ایمن ترین روش را انتخاب می کنند.

 

دکتر صمدیان جراحی قاعده جمجمه

فواید این روش جراحی چیست؟

این روش  جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه فواید بسیاری برای بیماران دارد و بسیار کم تهاجمی می باشد و موجب بهبود سریع تر بیمار و کمتر شدن دوره نقاهت و درد بیمار می شود البته بسته به بیماری زمینه ای، سن و … دارد که انجام این روش را امکان پذیر می سازد.

خطر احتمالی انجام این روش جراحی قاعده جمجمه چیست؟

خطر آن دقیقا شبیه عمل جراحی باز است و بستگی به محل مورد نظر جراحی و ماهیت پاتولوژی و تومور دارد. اگرچه با کمترین دستکاری به بافت مغز انجام می گیرد و میزان آسیب آن بسیار کم است. احتمال عوارض آن خیلی کم و نادر است ولی در هر صورت به صورت بالقوه وجود دارد مانند:

  • تداخل و یا آسیب دائم و یا موقت عملکرد حس و حرکت مثل تکلم، بینایی، حافظه وتعادل
  • لخته و آمبولی
  • خونریزی
  • التهاب
  • عفونت
  • تشنج
  • سکته مغزی
  • کما
  • نشت مایع مغزی-نخاعی

 

مراقبت های قبل از عمل جراحی چیست؟

اگر عمل جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه پیشنهاد شده باشد، بعضی از آزمایشات لازم و ضروری است.جهت مشاوره پزشکی،تست های آزمایشگاهی، سی تی اسکن و MRI  از قسمت های مختلف مغز گرفته می شود.گاه بعضی از جراحی ها دو مرحله ای می باشد به دلایلی که در بالا ذکر شد. همچنین قبل از عمل به بیمار آموزش داده می شود که پس از جراحی راه بینی بسته است و باید از طریق دهان نفس بکشد.

مراقبت های پس از جراحی قاعده جمجمه چیست؟

در روش جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه از راه بینی(EEA)، پس از برداشته شدن تومور و یا پرشدن حفره با چربی برداشته شده از شکم و یا ران، سوراخ های بینی با گاز آغشته به پماد (تامپون) پر می شود و یک لوله کوچک با قابلیت بادشدن در راه بینی گذاشته می شود تا از خونریزی و چسبندگی جلوگیری کند که پس از حدود یک هفته خارج می شود ولی باز بستگی به وضعیت بیمار دارد که ممکن است متغیر باشد. زمانیکه تامپون های بینی خارج شد، باید بیمار چندین بار در روز با سرم نرمال سالین و یا آب و نمک بینی خود را شست و شو دهد.

در چند هفته اول، بیمار به صورت منظم و روتین هفته ای و یا 10 روز یکبار جهت ویزیت و بررسی مسیر راه های بینی پایش می شود. تا چند هفته و یا 3 تا 4 ماه زخم های بینی بهبود می یابد. البته که بسته به علائم و وضعیت هر بیمار دارد. بیماران باید تا چندین ماه از فعالیت هایی که فشار داخل جمجمه را افزایش می دهد پرهیز کنند.(مثل بلندکردن اجسام سنگین، فوت کردن، خم شدن، عطسه و یا سرفه) در غیر اینصورت احتمال نشت مایع مغزی-نخاعی از طریق سوراخ بینی وجود دارد. بیشتر بیماران با کاهش و یا عدم وجود حس چشایی مواجه می شوند که این طبیعی است زیرا به دلیل کاهش جریان و بسته شدن مسیر بینی این اتفاق رخ می دهد و تا چند هفته پس از جراحی برطرف می شود.

سخن آخر: در نهایت تصمیم گیری روش جراحی به عهده پزشک معالج و مشورت با تیم درمان می باشد و اطلاعات ذکر شده در بالا صرفا جهت اطلاع عام می باشد.

با آرزوی سلامتی و بهبودی بیماران
از طرف دکتر محمد صمدیان جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات و تیم جراحی ایشان

سوالات رایج بیماران

آیا ممکن است دچار نشت مایع مغزی-نخاعی و عمل مجدد شوم؟

اگر بیمار تومور هیپوفیز، کرانیوفارنژیوما، کیست های راتکه و یا هر نوع توموری داشته باشد که احتیاج باشد پرده روی مغز (دورا) کنار رود تا به آن دسترسی پیدا کرد، احتمال نشت مایع مغزی-نخاعی وجود دارد ولی این درصد کمی را به خود اختصاص می دهد (حدودا 2%) که ممکن است از چربی شکم و یا ران پا برداشته و حفره را پر کنند تا از نشت آن جلوگیری کنند.

حال اگر نشت مایع مغزی-نخاعی رخ داد چگونه تشخیص دهیم؟

مایعی روشن است از بینی که وقتی روی گاز تمییز آغشته شود به رنگ زرد در می آید که در صورت دیده شدن باید به پزشک مراجعه شود و مجدد با اندوسکوپ مسیر بینی مشاهده شود.

جراحی قاعده جمجمه چندساعت طول می کشد؟

در حالت کلی از زمان بیهوشی (دقت کنید از زمان ورود به اتاق عمل نمی باشد) جراحی دو ساعت طول می کشد و اگر پیچیده و محل آن حساس تر باشد شاید تا 6 ساعت نیز طول بکشد.

پس از جراحی قاعده جمجمه چه اتفاقی رخ می دهد؟

بعد از اینکه بیمار بهوش آمد و یاد گرفت از طریق دهان نفس بکشد و به بخش منتقل شد، پرستار او را تشویق می کند تا از تخت پایین آمده و فعالیت خود را شروع کند البته با ذکر شرایط:

ابتدا لبه تخت نشسته و کمی پاهای خود را تکان میدهد تا گردش خون در آنها افزایش یابد سپس بر روی صندلی نشسته تا احتمال سرگیجه نباشد، کمی نوشیدنی می نوشد سپس با کمک همراه کمی راه میرود و در صورت مساعد بودن حال بیمار شروع به قدم زدن می کند.

 

آیا خارج کردن تامپون درد ناک است؟

تامپون به دلیل آغشته بودن به پماد چرب است پس به بافت بینی نمی چسبد و خارج کردن آن دردناک نیست و احتیاجی به بستری شدن ندارد.

آیا این روش جراحی(EEA) دردناک است؟

جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه (EEA) در مقایسه با روش قدیمی بازکردن جمجمه بهتر است و عوارض آن کمتر می باشد. همچنین بیمار زودتر حرف می زند و ارتباط برقرار می کند.گاهی بیماران تحت درمان با  این روش احتیاجی به مسکن و دارو ندارند مگر استامینوفن البته با صلاحدید پزشک معالج. تنها شکایت آنها بسته بودن مسیر راه هوایی از طریق بینی است که تا یک هفته بعد برطرف می شود.

چه زمان مرخص می شوم و به ادامه زندگی و کارم می پردازم؟

بعد از عمل جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه ، و بعد از اینکه بیمار از ریکاوری به بخش منتقل شود ممکن است یک شب یا بیشتر به بخش مراقبت های ویژه احتیاج داشته باشد که جهت پایش بیشتر و دقیق تر است. این وضعیت بیمار به سن، سابقه بیماری زمینه ای و پیچیده بودن جراحی بیمار بستگی دارد.در کل، بیماران چند روز پس از جراحی حال عمومی خوب دارند ولی چون عمل حیاتی و مهمی بر روی مغز صورت گرفته است با استراحت به مغز و کاهش فعالیت فیزیکی، بهبودی سریع تر رخ می دهد. زمان بازگشت به محل کار بستگی به وضعیت بیمار و وخامت بیماری متفاوت است.

انواع سرگیجه، دلایل و درمان

عناوین مهم سرگیجه و حالت تهوعسرگیجه موقع دراز کشیدنسرگیجه های خطرناکبیماری های مربوط به سرگیجهسرگیجه […]

سر درد های دوران بارداری، دلایل و درمان

عناوین مهم دلایل سر درد در بارداری چیست؟سردرد در اوایل بارداریسر درد های میگرنی در […]

شایع ترین علائم تومور مغزی

عناوین مهم معرفی انواع تومورهای مغزیمحل اولیه تشکیل تومور مغزی:سرطانی بودن تومور مغزیاز کجا بفهمیم […]

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۶ رای

2 Comments

  1. حائری گفت:

    آندوسکوپیک مغز در ایران انجمنی هم داره؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *